Sukcesja międzypokoleniowa – małe kroki w stronę nowych rozwiązań

Jeszcze w tym roku powstanie jawny rejestr UBO
– rejestr beneficjentów i osób kontrolujących spółki
15 lipca 2019
Rewolucja w podatku u źródła od 2020 r. – Sprawdź czy zmiany wpłyną na Twoje rozliczenia
17 lipca 2019

Sukcesja międzypokoleniowa – małe kroki w stronę nowych rozwiązań

Zapowiadane od dłuższego czasu szeroko zakrojone zmiany w sukcesji przedsiębiorstw dawały nadzieję na zwiększenie się liczby dostępnych rozwiązań dla przedsiębiorców zainteresowanych sukcesją międzypokoleniową. Projekt ustawy, który trafił do Sejmu przewiduje jednak znacznie mniej zmian w tym zakresie niż zakładano.

W ostatni piątek został skierowany do Sejmu rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (tzw. Pakiet Przyjazne Prawo), który zakłada nowelizację ponad 60 aktów prawnych mających kluczowe znaczenie dla biznesu. W projektowanych zmianach znalazło się kilka interesujących propozycji wspomagających sukcesję przedsiębiorstw.

  1. Możliwe będzie przeniesienie praw i obowiązków związanych z koncesjami, zezwoleniami, licencjami i pozwoleniami w przypadku sukcesji za życia działalności gospodarczej wykonywanej na podstawie wpisu do CEIDG. Tak więc w przypadku nabycia przedsiębiorstwa w drodze umowy od przedsiębiorcy ujawnionego w CEIDG, nabywca będzie mógł w ciągu 3 miesięcy od dnia nabycia złożyć do właściwego organu wniosek o przeniesienie na niego decyzji związanej z przedsiębiorstwem. Co ważne – nabywca sam musi posiadać status przedsiębiorcy, spełniać wymagania do wydania decyzji i złożyć oświadczenie o akceptacji obowiązków z niej wynikających. Jeżeli przedsiębiorstwo jest własnością kilku osób, konieczne będzie też uzyskanie zgody pozostałych właścicieli na przejęcie decyzji przez nabywcę.
  2. Projekt ustawy zakłada możliwość powołania tymczasowego przedstawiciela po śmierci małżonka przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG. Chodzi o przypadki śmierci małżonka, jeżeli przedsiębiorstwo stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG i jego małżonka, małżonek ten nie był przedsiębiorcą, a udział w przedsiębiorstwie wejdzie do spadku po zmarłym małżonku przedsiębiorcy. Zmiana ta ma rozwiązywać problem związany z trudnością w zarządzaniu majątkiem przedsiębiorstwa, którego losy – do czasu działu spadku – nie są jeszcze przesądzone. Przedstawiciel miałaby być swego rodzaju wykonawcą testamentu, do którego powołania nie jest jednak potrzebne sporządzenie testamentu.
  3. Ogół praw i obowiązków w spółce osobowej będzie mógł być przedmiotem zapisu windykacyjnego. W przypadku śmierci wspólnika, projektowana zmiana otwiera to możliwość wstąpienia do spółki nie tylko spadkobiercom, ale również zapisobiercom windykacyjnym. Do tej pory, ze względu na przyjętą w art. 10 k.s.h. zasadę niezbywalności ogółu praw i obowiązków w spółce, nie było możliwe objęcie tej wiązki uprawnień zapisem windykacyjnym. Sukcesja musiała się odbywać na zasadach ogólnych, tzn. osoby dysponujące potwierdzeniem praw do spadku mogły wstąpić do spółki, gdy było to przewidziane w umowie, a pozostali wspólnicy wyrazili na wstąpienie zgodę. Dopuszczenie zastosowania w takim przypadku zapisu windykacyjnego pozwoli na elastyczniejsze planowanie sukcesji międzypokoleniowej.

Niestety zrezygnowano z ciekawie zapowiadających się regulacji dotyczących zachowku – rozłożenia go na raty, odroczenia płatności kwoty zachowku w przypadku gdy w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo, umowy o zrzeczenie się zachowku.

W projekcie ustawy nie znalazły się też chociażby przepisy dotyczące podziału ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce osobowej między kilka osób czy też wskazanie wprost, że umowa spółki może określać osobę, która po śmierci wspólnika będzie umocowana do wykonywania jego praw w spółce. Z dalszego procedowania nad tymi zmianami zrezygnowano jeszcze na etapie prac w Radzie Ministrów. Niemniej jednak, pozytywnie należy ocenić dążenie polskiego ustawodawcy do zwiększenia prawnych możliwości przygotowania naszej firmy na sukcesję międzypokoleniową.

Źródła:

Przebieg prac można śledzić pod poniższym adresem: https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3622