Dalsze pomysły Ministra Finansów na ograniczenie optymalizacji podatkowych

Ujawnienie niepodzielonego majątku po zakończeniu likwidacji i wykreśleniu spółki z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego – co robić?
3 marca 2016
Zmiana ustawy o funduszach inwestycyjnych
14 marca 2016

Dalsze pomysły Ministra Finansów na ograniczenie optymalizacji podatkowych

Pod koniec lutego Ministerstwo Finansów opublikowało projekt zmian w ustawach o podatkach dochodowych (PIT i CIT), które miałyby wejść w życie od 1 stycznia 2017 r. Proponowane zmiany wpisują się w podejmowane od wielu miesięcy działania Ministerstwa mające na celu ukrócenie optymalizacji podatkowej.

Dwie główne propozycje z tego zakresu zawarte w projekcie dotyczą opodatkowania wkładów niepieniężnych do spółek będących podatnikami CIT a także wymiany udziałów. Propozycja w zakresie wkładów niepieniężnych jest kolejnym (i możliwe, że ostatnim) etapem trwającego od lat sporu podatników i organów podatkowych co do wysokości przychodu rozpoznawanego w razie wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej (i spółki komandytowo – akcyjnej), innego niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Z uwagi na niejasne przepisy podatnicy uważali, że przychód powinien powstawać w wysokości wartości nominalnej udziałów otrzymanych w spółce, do której wniesiono aport, bez uwzględniania wartości wkładu przekazanej na kapitał zapasowy (agio); organy podatkowe twierdziły natomiast, że opodatkowaniu podlega również wartość agio. W lipcu 2015 r. NSA, orzekając w poszerzonym składzie (7 sędziów), wydał wyrok, w którym przychylił się do interpretacji korzystnej dla podatników. Obecnie Ministerstwo chce zmienić przepis w sposób zgodny z własną interpretacją.

W przypadku wejścia przepisu w życie w brzmieniu proponowanym przez Ministerstwo każdy wkład niepieniężny do spółki będącej podatnikiem CIT (przede wszystkim spółki kapitałowe i spółka komandytowo – akcyjna), w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, będzie skutkował koniecznością rozpoznania przychodu w wysokości wartości rynkowej przedmiotu wkładu. Efekt podatkowy aportu stanie się zatem tożsamy ze sprzedażą. Z jednej strony takie rozwiązanie ograniczy możliwość dokonywania niektórych optymalizacji podatkowych (np. obejmujących wniesienie aportem znaku towarowego do zagranicznej spółki kapitałowej), z drugiej utrudni przeprowadzanie restrukturyzacji mających powody stricte biznesowe.

Taki sam komentarz odnosi się także do propozycji zmiany przepisów w zakresie wymiany udziałów. Wymiana udziałów to transakcja polegająca na wniesieniu udziałów (akcji) w spółce kapitałowej tytułem wkładu niepieniężnego do innej spółki kapitałowej przy założeniu, że wnoszone udziały (akcje) pozwalają na uzyskanie bezwzględnej większości praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są wnoszone (lub powiększają taką większość). Zaleta tej transakcji polega na tym, że podmiot dokonujący aportu nie rozpoznaje przychodu podatkowego. Ministerstwo proponuje dodanie przepisu, w myśl którego wymiana udziałów nie będzie neutralna podatkowo, jeżeli nie została przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Na podatników spadnie zatem obowiązek wykazywania, że takie przyczyny istniały.

Propozycja obniżonej 15% stawki CIT dla spółek rozpoczynających działalność oraz spółek będących ‘małymi podatnikami’ (roczny obrót do 1.200 tys. euro) ma zapewne na celu wykazanie, że Ministerstwo nie tylko podwyższa podatki, ale również je obniża. Jednakże praktyczne znaczenie tej propozycji będzie zapewne niewielkie. Spółki kapitałowe, nie są bowiem najbardziej adekwatną (ani najbardziej popularną) formą prowadzenia biznesów niewielkich i / lub początkujących. Takie biznesy są najczęściej prowadzone w formie spółki osobowej lub jako jednoosobowa działalność gospodarcza. Niemniej jednak, dla korzyści wynikających z niskiej stawki podatkowej, można oczekiwać wielu przekształceń w spółki z o.o.

O autorze:

Jakub Prusiński
j.prusinski@sadkowskiiwspolnicy.pl
Dział Prawa Handlowego i Obrotu Międzynarodowego
Sadkowski i Wspólnicy